Δημιουργίες στην άμμο

Όταν ένας καλλιτέχνης δει έναν καμβά το πρώτο πράγμα που θέλει, είναι να τον νιώσει. Στη συνέχεια θέλει να τον γέμισει έστω και με άσκοπες πινελιές. Πινελιές δίχως νόημα. Οι καλλιτέχνες της άμμου έχουν έναν τεράστιο καμβά που ξεδιπλώνεται στα πόδια τους. Δυστυχώς η θάλασσα δεν είναι στην περίπτωση αυτή ο καλύτερος κριτικός τέχνης. Λίγα μόνο λεπτά αφού ολοκληρωθεί το έργο έρχονται τα κύματα και σβήνουν κάθε πινελιά.

Πολλές από τις εκπληκτικές εικόνες, οι οποίες ξεκινούν ως απλές, εκτείνονται σε έναν απίστευτο αγώνα δρόμου ενάντια στο ρεύμα. Χρησιμοποιώντας έναν καμβά που δημιουργείται από τα στοιχεία της φύσης, περιμένουν για ένα γεμάτο ή νέο φεγγάρι, έτσι ώστε να εξασφαλίσουν χαμηλές παλίρροιες οι οποίες προσφέρουν άφθονο χώρο για να συγκεντρώσουν τα τεράστια έργα τους.
Και λίγες ώρες μετά τη χάραξη των μεγάλων σχεδίων με τις καμπύλες και τα περιγράμματα, όλα θα σβηστούν αφήνοντας την επιφάνεια της παραλίας σαν να μην έχει συμβεί ποτέ τίποτα.

Πολλές φορές οι γραμμές και τα σχέδια ξεκινούν αφηρημένα. Πλέκονται σιγά σιγά μέχρι το σχέδιο να αρχίσει να παίρνει μορφή. Επόμενο βήμα, η επιλογή της κατάλληλης μέρας. Να υπάρχει το απαιτούμενο φως και οι παλίρροιες. Το τελικό βήμα είναι να εμπιστευθείς το ένστικτο σου και να αρχίσει να σχεδιάζεις.

Οι καλλιτέχνες λένε ότι δέχονται μεγάλες αντιδράσεις από θεατές που έτυχε να δουν τα έργα τους, λίγο πριν χαθούν από τα κύματα. Η φαντασία τους αιχμαλωτίζει το ενδιαφέρον του κόσμου.


Η κλίμακα του έργου, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι σύντομα θα διαγραφεί το κάνει ιδιαίτερο.

Ας υπογράψουμε για τον Παρθενώνα

Έφτασε στο μέιλ μου από τον καλό μου φίλο, τον Άρη, και μου ζητούσε να το δημοσιοποιήσω. Σας το παράθετω όπως ακριβώς το έλαβα...


Αγαπητοί μου φίλοι,

Μετά απο την ιδέα που είχε η Χειμωνιάτικη Λιακάδα

και με δική της παρότρυνση δημιουργήσαμε μια σελίδα συλλογής υπογραφών για την επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα.

http://www.gopetition.com/online/28696.html


Ίσως έτσι μπορέσουμε κι εμείς να βάλουμε το λιθαράκι μας για να πετύχουμε το όνειρο και όραμα της αείμνηστης Μελίνας Μερκούρη για τον επαναπατρισμό των Μαρμάρων στο νέο τους "σπίτι" το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης.


Θα ήθελα να σας παρακαλέσω να υπογράψετε και να το προωθήσετε μέσω των Ιστοσελίδων σας αλλά και με e-mail στους γνωστούς σας.
Ευχαριστώ πολύ

Φιλικότατα,
Αρης Κουμαριανός



Όλα τα στοιχεία που είχαν οι ιστορικοί και οι αρχαιολόγοι στη διάθεσή τους έδειχναν ότι ο Παρθενώνας δεν είχε το λευκό χρώμα που βλέπουμε σήμερα, αλλά ήταν βαμμένος και μάλιστα σε πολλά και έντονα χρώματα. Ως σήμερα όμως δεν είχαν αποκαλυφθεί ευρήματα που να το αποδεικνύουν. Ομάδα ειδικών - επιστήμονες και συντηρητές - του Βρετανικού Μουσείου ανέπτυξε μια τεχνολογία με την οποία μπορούν να εντοπίζονται ίχνη χρωστικών ουσιών και ειδικότερα μια ουσία που είναι γνωστή ως «αιγυπτιακό μπλε». Πρόκειται για μια ουσία που χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι Ελληνες και μάλιστα η χρήση της ήταν ευρύτατη για πολλούς αιώνες, με τους ειδικούς να εκτιμούν ότι σταμάτησε περίπου το 800 μ.Χ.

Το «αιγυπτιακό μπλε» εκπέμπει υπέρυθρο φως όταν διεγείρεται από το ορατό φως. Οι ερευνητές κατασκεύασαν έναν φορητό ανιχνευτή που εκπέμπει μια ακτίνα ερυθρού φωτός πάνω στην επιφάνεια του γλυπτού, ενώ μια κάμερα ανιχνεύει το υπέρυθρο φως που εκπέμπουν τα σωματίδια του «αιγυπτιακού μπλε». Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν την τεχνολογία σε ορισμένα από τα γλυπτά του Παρθενώνα που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο και συγκεκριμένα σε τμήματα των αετωμάτων. Η έρευνα αποκάλυψε την παρουσία του «αιγυπτιακού μπλε» στη ζώνη της Ιριδος, πίσω από το άρμα του Ηλιου, και στον μανδύα της θεάς Διώνης.

« Η ανακάλυψη προσθέτει μια νέα διάσταση στην οπτική μας γύρω από τον Παρθενώνα. Πιστεύουμε ότι ο ναός ήταν βαμμένος με πολλά χρώματα με κυριότερα το μπλε και το κόκκινο, ενώ πρέπει να υπήρχαν και πολλά σημεία που είχαν επίχρυση διακόσμηση » αναφέρει ο Ιαν Τζένκινς, στέλεχος του Βρετανικού Μουσείου.

Η προέλευση του συμβόλου @

Με το @ συμβολίζεται η ένωση δύο γραμμάτων. Του a και του d, τα οποία σχηματίζουν την πρόθεση της λατινικής γλώσσας ad, που σημαίνει "στο", "προς", "πλησίον", "κοντά". Αυτό ίσως συνέβη γύρω στον 6ο-7ο αιώνα μ.Χ.
Πρόσφατα, ένας καθηγητής υποστήριξε ότι το σύμβολο το σύμβολο το χρησιμοποιούσαν ήδη πριν από 500 χρόνια οι έμποροι της Φλωρεντίας, οι οποίοι έγραφαν έτσι, με καλλιγραφικό τρόπο, ένα κεφαλαίο Α. Τι σήμαινε όμως αυτό το Α; Ήταν αρχικό της λέξης amphora, του αμφορέα δηλαδή, που χρησιμοποιούσαν ακόμη εκείνο τον καιρό στη Μεσόγειο σαν μέτρο μέτρησης βάρους ή όγκου για σιτηρά ή υγρά.
Όποια κι αν είναι η προέλευση του, το σύμβολο υιοθετήθηκε στη Βόρεια Ευρώπη με τη σημασία "προς" και έκτοτε συνηθίζεται να μπαίνει μπροστά από τις τιμές (πχ. 20 packs @ 2,30), γι αυτό και η επίσημη ονομασία του στα αγγλικά είναι εμπορικό "προς" (commercial "at") και διαβάζεται σαν "at".
Λόγω της χρήσης του σε εμπορικές εφαρμογές, ενσωματώθηκε σύντομα (από το 1880 περίπου) στο κλαβιέ των γραφομηχανών, και αργότερα, σε όλα τα πληκτρολόγια των ηλεκτρονικών υπολογιστών.
Σε καθημερινή χρήση μπήκε με τη διάδοση του internet, αφού ήδη από το 1972 χρησιμοποιείται στις ηλεκτρονικές διευθύνσεις ανάμεσα στο όνομα χρήστη και τον διαδυκτιακό χώρο που φιλοξενεί το ηλεκτρονικό του ταχυδρομείο. Το σύμβολο @ το χρησιμοποιούσαν ακόμη και σε χώρες όπως η Αραβία και η Ιαπωνία, που οι γλώσσες τους δεν χρησιμοποιούν το λατινικό αλφάβητο. Σήμερα, στην κάθε χώρα το σύμβολο έχει και διαφορετική ονομασία. Ας δούμε μερικές.
"Ουρά της μαιμούς" (Ολλανδία)
"Η προβοσκίδα του ελέφαντα/ουρά γουρουνιού" (Δανία)
"Το πόδι της γάτας/ το κανελόψωμο/ άλφα με προβοσκίδα" (Σουηδία)
"Γατοουρά" (Φιλανδία)
"Σκουληκαντέρα/ σκουλήκι/ κάμπια" (Ουγγαρία)
"Σκυλάκι" (Ρωσία)
"Σαλιγκάρη" (Γαλλία)
"Το ποντικάκι" (Κίνα)
"Το αυτί" (Αραβικά έθνη, Γερμανία, Τουρκία)
"Το τρελλό "α" (Σερβία)
"Το κοχύλι" (Ιταλία)
και το πολύ πετυχημένο εβραικό "στρούντελ".

Καθρέφτη, καθρεφτάκι...

Λένε πως το σπάσιμο του καθρέφτη φέρνει 7 χρόνια γρουσουζιά. Αυτή η δοξασία δικαιολογείται από το γεγονός ότι στον καθρέφτη «σχηματίζεται» μεγάλο μέρος της ταυτότητάς μας. Για αιώνες οι άνθρωποι πίστευαν ότι οι καθρέφτες μπορούσαν «να συλλάβουν την ψυχή» και γι’ αυτό οι καθρέφτες του σπιτιού καλύπτονταν μετά από το θάνατο κάποιου μέλους της οικογένειας. Όμως οι καθρέφτες δεν είναι μόνο αντικείμενα κοινής χρήσης. Χρησιμοποιούνται επίσης για να συγκεντρώνουν το φως των αστεριών (στα τηλεσκόπια), να εστιάζουν σε χώρους που δεν προσεγγίζονται διαφορετικά (στα περισκόπια ή στα μικροσκόπια), να παράγουν ακτίνες λέιζερ, να χαράζουν ολογράμματα.

Αφορισμένος

Παρ’ όλο που ήταν ήδη γνωστός από την αρχαιότητα (στη Μικρά Ασία βρέθηκαν καθρέφτες από οψιδιανό, ένα ηφαιστειακό γυαλί, ηλικίας 6.000 ετών περίπου), ο καθρέφτης ήταν για αιώνες ένα σπάνιο και πολύ ακριβό αντικείμενο. Δεν είναι λοιπόν τυχαίο που του αποδόθηκαν μαγικές δυνάμεις. Όπως φαίνεται από τα πρακτικά σε πολλές δίκες μαγισσών που έγιναν από το 14ο αιώνα και μετά, η απλή κατοχή ενός καθρέφτη θεωρούνταν απόδειξη της ενοχής της κατηγορούμενης. Το 1326 ένα σιγίλιο (επίσημο έγγραφο) του πάπα Ιωάννη ΚΒ΄ αφόριζε «οποιονδήποτε κατασκεύαζε έναν καθρέφτη ή οτιδήποτε άλλο με σκοπό να προσελκύσει τους δαίμονες». Πιστευόταν ότι πίσω από την επιφάνεια του γυαλιού αυτών των αντικειμένων οι μάγισσες μπορούσαν να εγκλωβίσουν τα κακά πνεύματα και να τα βάλουν στην υπηρεσία τους. Οι καθρέφτες περιλαμβάνονταν από τους αρχαίους χρόνους στον εξοπλισμό των μάγων και των προφητών, οι οποίοι τους χρησιμοποιούσαν για να προβλέψουν το μέλλον ή κατά τη διάρκεια τελετουργιών μύησης, ενώ ο «μαγικός» καθρέφτης αποτελεί σταθερό μοτίβο σε παραμύθια όλων των εποχών.

Αξίζει όσο ένα κτήμα

Οι καθρέφτες των Αιγύπτιων, των Ελλήνων (ήδη από τη μυκηναϊκή εποχή), των Ετρούσκων και αργότερα των Ρωμαίων ήταν συνήθως από μπρούντζο (που δεν οξειδώνεται εύκολα) και, όταν δε χρησιμοποιούνταν, καλύπτονταν με υφάσματα για να προστατεύονται από την υγρασία. Οι καθρέφτες από γυαλί εμφανίστηκαν τον 3ο αιώνα μ.Χ. Ήταν πολύ μικροί και χρησιμοποιούνταν κυρίως ως φυλαχτά. Με την ανακάλυψη της τεχνικής του φυσητού γυαλιού κατασκευάστηκαν πιο μεγάλοι καθρέφτες, που όμως ήταν καμπυλωμένοι, ώστε να αυξάνουν την επιφάνεια που αντανακλούσαν. Ακόμη και ο Γουτεμβέργιος, ο εφευρέτης της τυπογραφίας, που πέθανε το 1468, κατασκεύασε μερικούς καθρέφτες, αλλά τους πουλούσε στους προσκυνητές της Εξ Λα Σαπέλ (σημερινό Άαχεν), οι οποίοι τους έβαζαν στο καπέλο τους ώστε να συλλάβουν τις χάρες που προέρχονταν από τα Άγια Λείψανα, τα οποία συχνά περιβάλλονταν από πλήθη πιστών. Το μπουμ των καθρεφτών έγινε το 16ο αιώνα (βλ. πλαίσιο στην τελευταία σελίδα του άρθρου), αλλά αυτά τα αντικείμενα ήταν σπάνια και πανάκριβα για δεκαετίες ακόμα. Στο τέλος του 17ου αιώνα μια Γαλλίδα ευγενής, η κόμισσα του Φιέσκ, έγραφε με θριαμβευτικό ύφος: «Είχα ένα κτήμα που δεν μου απέδιδε καρπούς, το πούλησα και απέκτησα έναν ωραίο καθρέφτη. Δεν είναι υπέροχος»; Ένας βενετσιάνικος καθρέφτης μπορούσε να κοστίζει δύο φορές περισσότερο από έναν ξακουστό πίνακα: 8.000 λίρες έναντι 3.000 (στοιχεία από ένα παρισινό ημερολόγιο).

Και αν δεν υπήρχε;

Για το σημερινό άνθρωπο, που είναι συνηθισμένος να βλέπει την εικόνα του να αναπαράγεται πολλές φορές χάρη στις φωτογραφικές μηχανές και τις βιντεοκάμερες, που ζει στην εποχή της τηλεόρασης και του κινηματογράφου, είναι δύσκολο να φανταστεί τι επανάσταση ήταν το 18ο αιώνα η εφεύρεση του μεγάλου όρθιου καθρέφτη, όπου μπορούσε κάποιος να δει ολόκληρη την εικόνα του. Πράγματι καθένας από εμάς έχει σχηματίσει ένα μεγάλο μέρος της εικόνας που έχει για τον εαυτό του κοιτάζοντας στον καθρέφτη. Ο καθρέφτης είναι ο πρώτος σύμβουλος για την εμφάνιση και την υγεία, καθώς μας επιτρέπει να παρατηρούμε ένα μέρος του εαυτού μας που αλλιώς δε θα μπορούσαμε να δούμε, δηλαδή το πρόσωπο και τις εκφράσεις μας. Μας δίνει ακόμα μια ιδέα του άπειρου: αρκεί να μπούμε ανάμεσα σε δύο καθρέφτες που βρίσκονται ο ένας απέναντι στον άλλο, για να δούμε την εικόνα μας να επαναλαμβάνεται απεριόριστα. Και είναι ένας δάσκαλος επικοινωνίας: συχνά, όταν κάνουμε πρόβα της ομιλίας μας στον καθρέφτη κατορθώνουμε να είμαστε πιο πειστικοί. Ο συγγραφέας Μίλαν Κούντερα δοκίμασε να φανταστεί τι θα συνέβαινε εάν δεν υπήρχαν καθρέφτες. «Είναι πιθανό ότι θα φανταζόσουν το πρόσωπό σου σαν μια εξωτερίκευση του εαυτού σου και, αν ξαφνικά κοιταζόσουν στον καθρέφτη, θα καταλάβαινες ότι εσύ δεν είσαι το πρόσωπό σου».

Θεραπείες με καθρέφτη

Στην πραγματικότητα, όμως, ο άνθρωπος είχε κοιτάξει το πρόσωπό του από τότε ίσως που δεν ήταν ακόμα άνθρωπος αλλά ανθρωπίδης. Αρκεί λίγο στάσιμο νερό, για να έχουμε αντανάκλαση του ειδώλου μας. Ακόμα και πολλά ζώα έχουν αυτή την εμπειρία, και είναι αλήθεια ότι αναγνωρίζουν τον εαυτό τους (ανώτερα πρωτεύοντα, δελφίνια, ελέφαντες). Οι διαταραχές της αντίληψης του εαυτού μας (που μας δίνουν μια παραποιημένη εικόνα της εμφάνισής μας) είναι πιθανό να υπήρχαν πάντα, αλλά έχουν διαδοθεί πάρα πολύ τις τελευταίες δεκαετίες, ακριβώς λόγω της μεγάλης προσοχής που δίνουμε στην εμφάνισή μας. Για παράδειγμα τα ανορεκτικά κορίτσια κοιτάζονται και βλέπουν τον εαυτό τους παχύ ακόμα και όταν ζυγίζουν 40 κιλά. Σε αυτή την περίπτωση μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τον καθρέφτη σαν θεραπεία: έχοντας το είδωλο της κοπέλας στον καθρέφτη, σημειώνουμε το περίγραμμά του. Όταν οι ανορεκτικές βλέπουν το περίγραμμά τους συχνά καταλαβαίνουν πόσο υπερβολική είναι η αδυναμία τους.

Ποιος είναι αυτός στο γυαλί;

Κατά τα άλλα, η αντίληψη της εικόνας μας στον καθρέφτη δεν είναι κάτι τόσο «φυσικό» όσο φαίνεται. Το παιδί χρειάζεται περίπου δύο χρόνια για να καταλάβει ότι το άτομο πίσω από το γυαλί δεν είναι άλλος από τον εαυτό του. Αρχικά «παίζει» με την εικόνα που καθρεφτίζεται (τη φιλά, προσπαθεί να την αγγίξει). Στη συνέχεια, όταν φτάσει στο 18ο μήνα, αποφεύγει να κοιτάζει τους καθρέφτες, γιατί καταλαβαίνει ότι η εικόνα δεν είναι άλλου ατόμου, όμως δεν κατανοεί τι ακριβώς είναι αυτό και τρομάζει. Μόνο ύστερα από το 2ο χρόνο αναγνωρίζει τον εαυτό του. Όμως τι θα συμβεί αν εμφανιστεί ξαφνικά ένα άλλο άτομο πίσω από το παιδάκι που κοιτάζεται στον καθρέφτη; Πολλά παιδιά άνω των 2 ετών ψάχνουν να βρουν το άλλο άτομο πίσω από τον καθρέφτη και όχι πίσω από τον εαυτό τους. Το φαινόμενο παρατηρείται μέχρι το 5ο έτος και αποδεικνύει ότι ακόμα και κάποιος που μπορεί να αναγνωρίζει τον εαυτό του στον καθρέφτη δεν έχει ακόμα καταλάβει καλά την έννοια του χώρου ούτε το γεγονός ότι κάθε αντικείμενο μπορεί να βρίσκεται, σε μια δεδομένη στιγμή, μόνο σε ένα χώρο.

Χρυσάφι για τα αστέρια

Σήμερα για να κατασκευαστούν οι κοινοί καθρέφτες του σπιτιού, χρησιμοποιούνται γυάλινες πλάκες από λεπτά αλεσμένο πυριτόλιθο και ασβεστίτη, που θερμαίνονται μέχρι τους 1.500οC, απλώνονται πάνω σε ένα επίπεδο και ψύχονται αργά σε ειδικούς φούρνους. Όταν το γυαλί είναι έτοιμο, η πίσω επιφάνεια της πλάκας καλύπτεται από ένα στρώμα αργύρου ή αλουμίνιου. Το μέταλλο, απόλυτα καθαρό, εξατμίζεται στο κενό και τοποθετείται στην επιφάνεια του γυαλιού. Αρκούν 1,2 γραμμάρια αργύρου για ένα τετραγωνικό μέτρο καθρέφτη. Η διαδικασία για τους πολύ μεγάλους καθρέφτες, δηλαδή τα κάτοπτρα που χρησιμοποιούνται στα κατοπτρικά τηλεσκόπια, για να συλλέγουν το φως των αστεριών, δεν είναι πολύ διαφορετική. Το γυαλί εξακολουθεί να χρησιμοποιείται πολύ, αν και σήμερα προτιμάται συχνά το αλουμίνιο ή το ανθρακοπυρίτιο, καθώς είναι ευκολότερη η κατεργασία τους, ή ακόμη και ο χρυσός. Όμως η ανακλαστική επιφάνεια βρίσκεται πάνω και όχι κάτω από το γυαλί, όπως στους κοινούς καθρέφτες (βλ. πλαίσιο στην προηγούμενη σελίδα).

Ο πιο μεγάλος...

Ο μεγαλύτερος καθρέφτης του κόσμου βρίσκεται, φυσικά, σε ένα τηλεσκόπιο. Είναι τοποθετημένος στο όρος Γκράχαμ στην Αριζόνα (ΗΠΑ) και έχει διάμετρο 8,4 μέτρα. Αλλά οι καθρέφτες έχουν και πολλές άλλες εφαρμογές «υψηλής τεχνολογίας». Υπάρχουν πράγματι ψηφιακά μικροκάτοπτρα (τα λεγόμενα chip Dmd), που χρησιμοποιούνται ήδη από προβολείς ακριβείας, οι οποίοι είναι σε θέση να αναπαράγουν πιστά με υψηλή ποιότητα μια εικόνα. Το τσιπ είναι κατασκευασμένο από εκατομμύρια μικροκάτοπτρα που κινούνται ανεξάρτητα το ένα από το άλλο ακολουθώντας τις αλλαγές του τόνου και του χρώματος κάθε pixel της αρχικής εικόνας. Ακόμη, το φως ενός λέιζερ χρησιμοποιήθηκε για τη μέτρηση με μεγάλη ακρίβεια της απόστασης Γης-Σελήνης, προβάλλοντάς το πάνω σε ένα κάτοπτρο στραμμένο προς τον πλανήτη μας, που είχαν αφήσει στη Σελήνη οι αστροναύτες στις 21 Ιουλίου του 1969.

Υπάρχει τέλειος;

Τέλος, σε πολλά εργαστήρια εργάζονται για την κατασκευή του λεγόμενου «τέλειου καθρέφτη», δηλαδή μιας επιφάνειας ικανής να ανακλά πλήρως το φως που πέφτει πάνω της (οι «κανονικοί» καθρέφτες συγκρατούν το 5%). Οι ερευνητές του MΙΤ στις ΗΠΑ κατασκεύασαν ένα υλικό που αποτελείται από λάμες πολυστερίνης και τελλούριου, που είναι σε θέση να το επιτύχει. Θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή εξαιρετικά αποδοτικών οπτικών ινών (οι οπτικές ίνες μοιάζουν με καθρεφτάκια «διπλωμένα» μέσα σε λεπτούς κυλίνδρους).

Αλήθεια το ξέρετε ότι τι γυαλί δεν ανήκει στα στέρεα αλλά στα υγρά στοιχεία ;