Κράτα μου το χέρι...

Προχτές βράδυ μέσα στην παραζάλη του πυρετού, μεταξύ ύπνου και ξύπνιου, βρεθήκαμε μετά από πολύ καιρό η παρέα μου κι εγώ, όπως παλιά. Μαζεμένοι στο σπίτι όλοι, οκλαδόν πάνω στο χαλί. Πίναμε κρασί και τσιμπολογούσαμε. Πότε παίζαμε κιθάρα και τραγουδούσαμε , πότε συζητούσαμε με πάθος και πότε νοσταλγούσαμε εποχές παλιές, ξένοιαστες.

Όλοι εκεί γύρω στα 40. Ο μεγαλύτερος, με μια απόκλιση 25 ετών απ’ τους υπόλοιπους, καθόταν στην πολυθρόνα, κάπνιζε την πίπα του και δεν συμμετείχε. Ρούφαγε νιάτα και καπνό, παριστάνοντας τον αόρατο.

Το θέμα της συζήτησης ήταν η κρίση, η οικονομική κρίση που δίνει παράταση στο αύριό μας. Ακούγεται υπερβολικά αριστερό και κλισέ αυτό το τελευταίο, όμως είναι έτσι. Δεν πίστευα ότι σε μια ομαδική συζήτηση με τους μορφωμένους, σχεδόν τακτοποιημένους, αλλά και συχνά «δεν βαριέσαι» φίλους μου, θα κατέληγα εκεί. Στο κλισέ δηλαδή. Είχα την αίσθηση ότι βλέπουμε αλλιώς τα πράγματα. Κι όμως όχι. Τουλάχιστον όσοι είμασταν οκλαδόν στο ίδιο χαλί, εκείνο το βράδυ.

Ανασφάλειες, άγχη, απαισιοδοξία που μπορεί να μην βγαίνει όταν χοροπηδάμε χαρούμενα στις εκδρομές και στα τσιμπούσια μας ή όταν ανταλλάσσουμε τα βιβλία μας για να διαβάσουμε ο καθένας δυο διαφορετικά… αλλά στις σοβαρές συζητήσεις κάνουν μπαμ. Οι περισσότεροι μου έδωσαν την αίσθηση ότι μένει να τους κλείσει κάποιος το φερμουάρ της βαλίτσας για να αναζητήσουν «ένα καλύτερο αύριο» εκεί έξω που σπούδασαν, εκεί έξω που έχουν έναν φτιαγμένο θείο μετανάστη του τότε, εκεί έξω που το μπορεί και να τους την έχει στημένη. Όλοι διαθέσιμοι από πολίτες μιας χώρας να γίνουν οι οικονομικοί μετανάστες μιας άλλης. Εκείνοι που έρχονται στο χωριό με τη σπασμένη πια προφορά τους, για να δουν τους γονείς τους και για να κάνουν διακοπές.

Αλήθεια, προχθές το βράδυ ένιωσα, πως αν ένας μας κάνει την αρχή, ότι αγαπάμε θα σκορπιστεί στους πέντε ανέμους. Και όχι, ο κόσμος δεν είναι μικρός όταν οι φίλοι μου δεν είναι 5 λεπτά με το αυτοκίνητο.

Η συζήτηση έληξε όταν εκείνος, ο αόρατος, σηκώθηκε απ’ την πολυθρόνα και έβαλε στο cd αυτό το τραγούδι...

Λίγο πριν βγει στο μπαλκόνι μουρμούρισε «Αλλάξτε κατηγορία. Πολιτισμός, ίσως;»

Στο τέλος του θέρους

Αν για τον Ελύτη το τέλος του θέρους αρχίζει με την πρώτη σταγόνα της βροχής, για τον Παβέζε, με το πρώτο σακάκι στα αντρικά του πρόσωπα, με τις γυναίκες του να κολλούν πάνω τους αφού ξέχασαν να πάρουν κάτι πιο βαρύ, για τη Σοφία Βέμπο, σ' ένα τραγούδι, από το ανέμισμα των μαλλιών της.
Η μέρα μικραίνει. Το σκοτάδι φτάνει πιο νωρίς. Τα καλοκαιρινά σινεμά αρχίζουν τις διαφημίσεις και είναι νύχτα. Η διαφορά της θερμοκρασίας -μικρή - μεγάλη- εξασθενεί, και το πρωί, όσο και να ήταν ζεστή η μέρα, κάνει ψύχρα. Η ομίχλη, που έρχεται από τη μεριά της θάλασσας, κάνει τα φαινόμενα της μετεωρολογίας ισχυρότερα. Τα χαμηλά βαρομετρικά αργούν. Η σκόνη της Αφρικής δεν φτάνει με προειδοποίηση. Ο άνεμος την έφερε καθώς τα χελιδόνια φεύγουν προς τη μεριά της. Τα φιλιά στο σκοτάδι διαρκούν περισσότερο. Στα χείλη η υγρασία της επαφής αντέχει.

Τα παιδιά δεν θέλουν να πάνε να κοιμηθούν. Οι ώρες της αϋπνίας, ατελείωτες. Οι παρέες χαμηλώνουν τις φωνές. Οι απέναντι αργούν να σβήσουν το φως στην κρεβατοκάμαρα. Οι μετανάστες δεν θέλουν να ανάψουν κεριά στο σκοτάδι της παρανομίας τους. Ο χειμώνας γι' αυτούς αργεί. Ο εφιάλτης της σύλληψής τους είναι παντού. Η φράση κλειδί, το σύνθημα του αστυνόμου. Τα χαρτιά σου! Μα, πώς μπορώ να έχω χαρτιά αφού εσείς δεν μου τα δίνετε; Μου ζητάτε στο διαρκές δουλεμπόριό σας, λαγούς με πετραχήλια. Έρχομαι να σας δηλωθώ, στον Βαρδάρη, μες στη νύχτα -ξημερώματα- και από τους 3.000 περνάτε μέσα 100, 200. Εμάς μας πετάτε για τις άλλες νύχτες. Η λίμνη του Σιλωάμ στο Βαρδάρη. Τι ντροπή!

Μορφωμένοι -άνθρωποι- υπουργοί χωρίς ευφυΐα. Στοιχειώδη λογική. Ανθρωπιά. Πανεπιστημιακοί που δεν ξέρουν πού είναι η Σταυρούπολη, το Κορδελιό, τα κάστρα.

Θέλω να κοιμηθώ φωνάζουν όσοι έχουν αϋπνία. Δεν θέλω να κοιμηθώ, όσοι ξύπνησαν τώρα.

Το βιβλίο του χρόνου είναι ανοιγμένο μπροστά μας. Τα βιβλία του θέρους, όσα διαβάστηκαν, ζητήθηκαν μες στην καλοκαιρινή ραστώνη, θεριεύουν. Οι ιοί της τηλεοπτικής γρίπης ενισχύονται. Η τρομοκρατία της ασθένειας, μετά τις τρελές αγελάδες, τα πουλερικά, η αρρώστια των χοίρων. Οι ασθενείς και οδοιπόροι του Τόμας Μαν, του Τρούμαν Καπότε, του Αισχύλου, του Ευριπίδη χαμογελούν. Εχουν περάσει χειρότερες ασθένειες.

Που διαρκούν...

Τα δάκρυα του δάσους

Κι κει στο παραγώνι, δίπλα στον αργαλειό και καθώς ο ήλιος τσουρούφλιζε σκεπές και καλντερίμια, ένας κόσμος εφιαλτικός ξετυλιγόταν...
«Πουλιά και λουλούδια, πεφταστέρια, τα ζωντανά του δάσους, οι καλομοίρες με τα ξωτικά, νεράιδες και παγανά, έτρεχαν να γλυτώσουν από τις φλόγες...»
Κάθε φορά που συμβαίνει μια καταστροφή στο δάσος, θυμάμαι την εκατοχρονίτισσα προγιαγιά μου, την Μαρία από το Ναζλί Αϊδινίου της Μικρασίας. Ηταν μια ανεξάντλητη πηγή παραμυθιών που θα ζήλευαν δικοί μας και ξένοι παραμυθάδες, προσφέροντας ένα λαογραφικό θησαυρό που χάθηκε μαζί της, καθώς μετά τη μικρασιατική καταστροφή, ακολούθησαν «χρόνια δίσεκτα και χρόνια οργισμένα».
Αυτές ιδιαίτερα τις μέρες μάς συγκέντρωνε σαν τα κλωσόπουλα κοντά της και μας άνοιγε το θαυμαστό κόσμο της φαντασίας, της ποίησης και της ευαισθησίας. Ζωντάνευε μπροστά στα μάτια μας ένας φανταστικός λαμπερός κόσμος, γεμάτος θάματα και μάγια. Ο λόγος της τρεμόπαιζε, ακολουθώντας τις διακυμάνσεις της αφήγησης. Γελούσε και έκλαιγε με τους ήρωες των παραμυθιών που ζωντάνευαν μπροστά μας.
Ο φόβος, ο αναστεναγμός, ο θαυμασμός, η προσμονή.
Υστερα μικρές σιωπές και να, ακουγόταν ο άγριος λύκος, το σφύριγμα του ανέμου, το πορτόφυλλο που χτυπάει στο καλύβι της μάγισσας, η βροχή και το δρολάπι. Ζωντάνευαν μπροστά στα μάτια μας χιονοσκέπαστα δάση, δροσοσταλίδες και δροσουλίτες, με χίλια χρώματα στην καταχνιά του δάσους. Τα βρύα των δέντρων μεταμορφώνονταν σε γενειάδες και οι σκίουροι, πλησίαζαν να πάρουν φουντούκια από την ποδιά της...











Φαίνεται πως αποκοιμήθηκα σε αυτή την ονειρική περιπλάνηση των παιδικών μου χρόνων, όταν με ξύπνησε ένα ξωτικό, τυλιιγμένο στις φλόγες μέσα σε ένα μισοκαμένο δάσος...
- Μην ανησυχείς, προσπάθησε να με καθησυχάσει όταν είδε την αποδοκιμασία στα μάτια μου. - Παραμύθι και... όνειρο είναι!

Ετσι από τα παραμύθια της γιαγιάς, έφτασα στα ονειρικά «παραμυθιάσματα» του μυαλού και όσων δεινών τα συνοδεύουν...



ΥΓ. Τις υπέροχες εικόνες στο δάσος του Σκεπαστού είδαν τα μάτια ενός καλού φίλου και τον ευχαριστώ που μου τις εμπιστεύθηκε για να τις ταξιδέψω με το καραβάκι μου...

Η ζωή δεν τελειώνει με ήττα...

Η ζωή δεν τελειώνει με ήττα και σίγουρα δεν αρχίζει με άλφα... Στους νέους δρόμους που ανοίγονται μπροστά της μέσα από τη γνώση και την αξιόπρεπεια, ο καθένας χαράσει το δικό του αλφάβητο. Δρόμοι στρωμένοι από ήχους και ψιθύρους που χάνονται σε χρόνια αλλαργινά.
Οι λέξεις, τα γράμματα, σκαλίζουν νέους όμορφους κόσμους. Γλυστρούν μέσα στους υγρούς καθρέφτες και γίνονται αλήθειες που καίνε.
Στο νησί που ο καθένας διάλεξε να ταξιδέψει ανάμμεσα στο ήττα και το άλφα....

Δημητρό, εύχομαι και τούτο το βιβλίο σου να είναι καλοτάξιδο. Καλή επιτυχία στην πορεία του. Με πυξίδα και τιμόνι σταθερά. Σε ευχαριστώ για όλα...

Ηέλιον λέσχην κατεδύσαμεν

Όσοι δημοσιοποιούν τα γραπτά τους, συνήθως το κάνουν από ματαιοδοξία· από τούτο το γενικό αξίωμα δεν εξαιρούμαι. Όσο ακαθόριστες κι αν είναι οι αιτίες που γράφουμε, η δημοσίευση ενός κειμένου άλλοτε κρύβει κι άλλοτε διαδηλώνει την ματαιόσπουδη φιλοδοξία να αλλάξουμε τον κόσμο με λέξεις - με προθέσεις αγαθές ή ιδιοτελείς. Δεν ξέρω περισσότερη αλήθεια από την υποψία της πλάνης μου - αυτό.
Πάντοτε πίστευα -και φυσικά δεν είμαι ο μόνος- πως αυτά που γράφουμε είναι σημειώματα που τα πετάμε στο πέλαγο κλεισμένα σε μια μποτίλια. Τις περισσότερες φορές η μποτίλια συντρίβεται στα βράχια και το χαρτί μας το τρώνε τα ψάρια. Μά κάποτε, σπάνια βέβαια, φτάνει στα χέρια ενός έρημου ανθρώπου και τον διασκεδάζει ή τον παρηγορεί - ή, ακόμη σπανιότερα, σε μια πληγωμένη γοργόνα που της λέγει το μεγάλο μαντάτο και την ανταριάζει. Σε τούτη την παρηγοριά και σε τούτο το αντάριασμα προσβλέπω. Για τούτη την παρηγοριά και για τούτο το αντάριασμα θέλησα ετούτη την ιστοσελίδα.
Δεν ξέρω αν το Διαδίκτυο είναι το Φανταστικό Μουσείο, το μεγάλο βιβλίο που περιέχει τον κόσμο, ο Λαβύρινθος που είναι ο δίδυμος αδελφός μας - πιθανώς ναι, πιθανώς όχι. Ωστόσο, ετούτο το ανερμάτιστο τίποτε είναι μια πραγματωμένη δυνατότητα κοινωνίας, εξίσου ελευθέρια όσο και φενακισμένη, συχνά βολετή και σίγουρα οικονομικότερη, δηλαδή δημοκρατικότερη - με όλα τις ενστάσεις που μπορεί να έχει κανείς για τούτη τη δημοκρατία. Το σημαντικότερο: προσφέρεται στον αναγνώστη δωρεάν κι οποιαδήποτε ώρα αυτός επιλέγει. Κι είναι βέβαιο πως ήδη έχει γεννήσει μέσα του πολιτισμό - και θα γεννήσει κι άλλον: ας πούμε έργα της τέχνης που θα καταργούν τα όρια των παραδεκτών τεχνών ή θα κάμουν δυνατή την ενεργή συμμετοχή, τη συναπόφαση του αποδέκτη τους στη διαμορφωσή τους. Να ένα καλό στοίχημα - εξάλλου η "Κούνια" του Εμπειρίκου προειδοποιεί: ακόμη δεν άνθισαν τα συρματοπλέγματα της καρδιά μας.
Λίγα πράγματα έχω αγαπήσει όσο τα τυπωμένα βιβλία - μήτε και πια αντέχω να τα αφήσω. Μα υπάρχει κάτι που με γνοιάζει περισσότερο από τα ίδια τα βιβλία. Για αυτή την ψευδαίσθηση κοινωνίας, που είναι προτιμότερη από τη βεβαιότητα της μοναξιάς, έβαλα σε αυτήν την ιστοσελίδα όσα περισσότερα από τα γραπτά μου μπορώ - κι ελπίζω να ακολουθήσουν κι άλλα ακόμη. Ας μου συχωρεθεί η συχνά ανοικονόμητη αυταρέσκεια. Μπορεί όλα αυτά κάποιον να ενδιαφέρουν, μπορεί κάτι να προκαλέσουν, μπορεί να γεννήσουν απαντήσεις, αρνήσεις, ερωτήσεις, διαφωνίες ικανές να μας επιτρέψουν να καταδύσουμε τον ήλιο εν λέσχη. Αυτή είναι η ματαιοδοξία μου. Εξάλλου παρά την υλική παραδοξότητα του μέσου (ό,τι βλέπουμε στην οθόνη λένε πως είναι φωτόνια), ο μόνος σκοπός είναι, θαρρώ για πάντα, η επαφή. Αλλιώς: τα χέρια μας να αγγίζονται απάνω απ’ τα μαντήλια.

Θ.Τ. - αρχή του καλοκαιριού του 2004

ΥΓ. Ένα υπέροχο κείμενο του Θανάση Τριαρίδη

Είμαι καλά...

Πέρασε η θύελλα. Σήμερα νιώθω πιο ξεκούραστη, δίχως πόνους στα δάχτυλα, δίχως πονοκέφαλο. Το άγχος είναι άτιμο πράγμα. Χτυπάει και το καταλαβαίνεις. Είναι θαραλλέο το άγχος. Δεν κάνει καμιά προσπάθεια να κρυφτεί.

Το πιο ανόητο από όλα είναι να μην έχεις δικά σου προβλήματα και να γίνεσαι χάλια από προβλήματα άλλων. Κι επειδή με κούρασε αυτό, αποφάσισα να κοιτάξω για πρώτη φορά τον εαυτό μου. Δεν μπορώ άλλο με τα ξένα προβλήματα. Με κούρασαν τα ξένα ψυχώ. Ας κοιτάξει ο καθένας τα προβλήματα του κι ας βρει λύσεις σε αυτά.


Έφαγα πολλές σφαλιάρες στη ζωή μου και δεν ήταν κανείς εκεί να με βοηθήσει, πέρα από την οικογένεια μου. Οι άλλοι σφύριζαν αδιάφορα στα δύσκολα. Και καλά έκαναν. Όταν πέφτεις στα σκατά πρέπει να σηκωθείς, να καθαριστείς μόνος σου. Κανείς μα κανείς δεν θα σε βοηθήσει. Κι αν έχεις άλλη γνώμη, πλανάσαι οικτρά...


Καιρός να δω ποιοι αγαπούν αληθινά κι εμένα. Να δω ποιοι θα ενδιαφερθούν για το αν είμαι εγώ καλά όχι...

Μια ιστορία για αερικά και αγγέλους...

Δύο άγγελοι που ταξίδευαν σταμάτησαν να περάσουν την νύχτα σε ένα σπίτι μιας πλούσιας οικογένειας. Η οικογένεια ήταν αγενής και αρνήθηκε στους αγγέλους να μείνουν στο δωμάτιο των ξένων της βίλας. Αντιθέτως, έδωσαν στους αγγέλους ένα μικρό μέρος σε ένα κρύο υπόγειο. Καθώς εκείνοι έφτιαχναν τα κρεβάτια τους στο σκληρό πάτωμα, ο μεγαλύτερος άγγελος είδε μια τρύπα στον τοίχο και την επισκεύασε. Όταν ο μικρότερος άγγελος τον ρώτησε γιατί, ο μεγαλύτερος απάντησε: " Τα πράγματα δεν είναι πάντα όπως φαίνονται".....

Την επόμενη νύχτα το ζευγάρι των αγγέλων ήρθε να ξεκουραστεί σε ένα πολύ φτωχικό σπίτι αλλά ο αγρότης και η γυναίκα του ήταν πολύ φιλόξενοι. Αφού μοιράστηκαν τη λίγη τροφή που είχαν, το ζευγάρι των αγγέλων κοιμήθηκε στο κρεβάτι τους όπου μπορούσε να έχει μια ξεκούραστη νύχτα. Όταν βγήκε ο ήλιος, το επόμενο πρωί οι άγγελοι βρήκαν τον αγρότη και την γυναίκα του να κλαίνε. Η μοναδική τους αγελάδα της οποίας το γάλα ήταν το μόνο τους εισόδημα ήταν νεκρή στο λιβάδι.
Ο μικρότερος άγγελος ήταν αναστατωμένος και ρώτησε το μεγαλύτερο πως ήταν δυνατόν και άφησε να γίνει κάτι τέτοιο.

Ο πρώτος άντρας είχε τα πάντα και παρόλα αυτά τον βοήθησες, τον κατηγόρησε εκείνoς. Η δεύτερη οικογένεια είχε ελάχιστα και όμως ήταν πρόθυμη να μοιραστεί τα πάντα και εσύ άφησες την αγελάδα να πεθάνει... "Τα πράγματα δεν είναι πάντα όπως φαίνονται", απάντησε ο μεγαλύτερος άγγελος.

"Όταν μείναμε στο υπόγειο της βίλας, πρόσεξα πως ήταν χρυσός αποθηκευμένος σε εκείνη την τρύπα στον τοίχο. Μια και ο ιδιοκτήτης ήταν τόσο άπληστος και δεν είχε τη διάθεση να μοιραστεί την καλή του τύχη, σφράγισα τον τοίχο ώστε να μην μπορεί να βρει το χρυσό. Εχθές τη νύχτα καθώς κοιμόμασταν στο κρεβάτι του αγρότη ήρθε ο άγγελος του Θανάτου για την γυναίκα του, κι εγώ έδωσα στη θέση της την αγελάδα. Τα πράγματα δεν είναι πάντα όπως φαίνονται".

Μερικές φορές αυτό ακριβώς συμβαίνει όταν τα πράγματα δεν έχουν το αποτέλεσμα που πρέπει. Αν έχεις πίστη, θα πρέπει να μάθεις να εμπιστεύεσαι και να πιστεύεις ότι το κάθε αποτέλεσμα είναι πάντα προς όφελός σου. Μπορεί να μην το ξέρεις παρά μονάχα πολύ αργότερα.

Μερικοί άνθρωποι έρχονται στη ζωή μας και γρήγορα φεύγουν.

Μερικοί άνθρωποι γίνονται φίλοι και μένουν λίγο αφήνοντας όμορφα χνάρια στην καρδιά μας και εμείς δεν είμαστε ποτέ το ίδιο γιατί έχουμε κάνει έναν καλό φίλο...

Το χθές είναι παρελθόν.
Το αύριο μυστήριο.
Το σήμερα είναι δώρο

Μονοπάτια ζωής

Στη ζωή τούτη υπάρχουν οι χτίστες και οι κηπουροί. Δυο στάσεις ζωής που ο καθένας από μας καλείται να επιλέξει ποια θα ακολουθήσει. Αν θα χτίζει ή αν θα φυτεύει.
Οι χτίστες μπορεί να χρειάζονται χρόνια για το έργο τους, μια μέρα όμως τελειώνουν αυτό που έκαναν και περιορίζονται από τους ίδιους τους τοίχους τους. Όταν το χτίσμα ολοκληρώνεται, η ζωή χάνει το νόημα της.
Εκείνοι που φυτεύουν μπορεί να υποφέρουν από τις καταιγίδες και σπάνια ξεκουράζονται. Ένας κήπος όμως, δε σταματά να αναπτύσσεται και παρόλο που απαιτεί την προσοχή του κηπουρού, του δίνει παράλληλα τη δυνατότητα να ζήσει τη ζωή του σαν μια μεγάλη περιπέτεια.

'Ενα γράμμα να μου στείλει

Αλήθεια πότε ήταν η τελευταία φορά που κρατήσατε στα χέρια σας ένα γράμμα; Πότε ήταν η τελευταία φορά που ακούγοντας τον ταχυδρόμο τρέξατε να δείτε αν ήρθε ένα γράμμα για σας; Πότε ήταν η τελευταία φορά που γράψατε εσείς ένα γράμμα;

Στα γράμματα πολλές φορές μυρίζεις το άρωμα του αποστολέα, νιώθεις τον θυμό ακόμη και το άγχος του από τον γραφικό χαρακτήρα του, νιώθεις το πόσο του λείπεις από τα σχεδιάκια που σου φτιάχνει μέσα σε αυτό, νιώθεις τον πόνο, την θλίψη.

Τώρα μέχρι και τις κάρτες που κάποτε στέλναμε στις μεγάλες γιορτές και στα γενέθλια τις αντικατάστησαν ηλεκτρονικές γιατί έτσι πάνε πιο γρήγορα.

Καλή η τεχνολογία δεν λέω αλλά μας σκότωσε ένα κομμάτι ρομαντισμού, ένα κομμάτι μοναδικής έκφρασης.